Εμπλοκή του ΥΠΕΘΟ για τη de minimis 70 ευρώ το στρέμμα στο ρύζι, κοιτούν και νέες ποικιλίες οι παραγωγοί
Μερική εμπλοκή που ανάβει φωτιές στις τάξεις των ορυζοκαλλιεργητών της χώρας φαίνεται να προκύπτει στη χορήγηση της έκτακτης ενίσχυσης συνολικού ύψους 20 εκατ. ευρώ, μέσω του μηχανισμού των deminimis, προς την καλλιέργεια του ρυζιού, για απώλειες που κατέγραψε το 2025.
Για την αιφνιδιαστική ανατροπή στα δεδομένα που εμφάνιζαν, ως τώρα τουλάχιστον, βέβαιη την παροχή της στήριξης στα επίπεδα των 70 ευρώ το στρέμμα για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες και στα 35 ευρώ το στρέμμα για τους υπόλοιπους, τη ευθύνη φέρεται να έχει το υπουργείο Οικονομικών, στο οποίο αποδίδεται ότι κάνει πλέον… νερά.
Έτσι, άλλωστε εξηγείται και το γεγονός ότι ενώ οι διαρροές, μετά βαΐων και κλάδων από το ΥπΑΑΤ ανέφεραν πως η στήριξη «κλείδωσε» από την 1η Απριλίου -σαν… ψέμα είχαν πει τότε κάποιοι και ίσως επαληθευτούν- σχεδόν ενάμιση μήνες μετά, οι δικαιούχοι είναι ακόμη στο… περίμενε.
Πληροφορίες που περιήλθαν σε γνώση του Agronews και της Agrenda αναφέρουν πως η «Πλατεία Βάθη» έχει εισηγηθεί θετικά για την αποδέσμευση του ποσού, αλλά το Υπ.Οικ., πλέον θεωρεί πως η αγορά ρυζιού δείχνει σημάδια ζωής και ως εκ τούτου τα χρήματα που έχουν προκριθεί για τη στήριξη, είναι πολλά.
«Δεν έχει καμία βάση το επιχείρημα ότι οι τιμές στο ρύζι έχουν ανέβει. Μας εμπαίζουν. Δεν έχουν χρήματα και ψάχνουν τρόπο να περικόψουν το κονδύλι. Δεν υπάρχει άλλη εξήγηση», απαντά ο Χρήστος Γκαντζάρας, πρόεδρος του Συνεταιρισμού Α’ Ορυζοκαλλιεργητών Χαλάστρας, για να προσθέσει πως «ο κόσμος ξεχειλίζει από οργή και αγανάκτηση».
Η αλήθεια είναι πως οι ορυζοκαλλιεργητές περιμένουν πώς και πώς το «70άρι» της στήριξης για να μπορέσουν να ολοκληρώσουν τη σπορά του 2026, που ξεκινά αυτές τις ημέρες με το… αριστερό και να κλείσουν και τις μεγάλες «τρύπες» που έχουν δημιουργηθεί από υποχρεώσεις τους σε πολλά ανοικτά μέτωπα από το 2024 και το 2025.
«Η έλλειψη ρευστότητας είναι καθολική. Έρχονται στο συνεταιρισμό τα μέλη μας και ζητούν να πάρουν εφόδια, ενώ χρωστούν τα περσινά και το πρόβλημα είναι πως την ίδια ώρα που έχουν εκτοξευτεί οι τιμές στα λιπάσματα, οι εταιρείες περιόρισαν το χρόνο της πίστωσης από τους 10 στους 6 μήνες, βάζοντας επιπλέον πίεση στους παραγωγούς, αλλά και σε εμάς ως οργάνωση», αναφέρει ο κ. Γκαντζάρας.
Για «εφιάλτη των λιπασμάτων», κάνει λόγο και ο Παναγιώτης Γκούτας, από το Συνεταιρισμό του Αγίου Αθανασίου, υπογραμμίζοντας πως «η ουρία από τα 450 ευρώ ο τόνος έχει φτάσει στα 900 ευρώ ο τόνος και μαθαίνουμε πως πλέον στα λιμάνια της Αιγύπτου η παράδοσή είναι στα 880 ευρώ ο τόνος, που σημαίνει πως στην Ελλάδα, το επόμενο χρονικό διάστημα, θα φτάσει στα 1.000 – 1.100 ευρώ ο τόνος. Το κόστος μας θα ανέβει ακόμη παραπάνω, διότι το ρύζι είναι μια αζωτόφιλη καλλιέργεια, ενώ και ο πιστοποιημένος σπόρος κυμαίνεται από τα 2,30 ευρώ το κιλό έως και τα 3,5 ευρώ το κιλό, γεγονός που μεταφράζεται σε έως και 70 ευρώ το στρέμμα μόνο για σπόρο, αφού απαιτεί 20 κιλά το στρέμμα».
Με την οικονομική στενότητα που επικρατεί στους ορυζοκαλλιεργητές, όμως, ελάχιστοι είναι αυτοί που επιλέγουν να πάνε στον πιστοποιημένο σπόρο. «Ούτε λόγος για πιστοποιημένο σπόρο. Δεν χωράει με αυτές τις συνθήκες στην καρτέλα του αγρότη. Ό,τι έχει ο καθένας στην αποθήκη, αυτό θα σπείρει», σημειώνει από την πλευρά του ο Γιώργος Μπότας, γραμματέας του Συνεταιρισμού Β’ Ορυζοκαλλιεργητών Χαλάστρας και προσθέτει πως «φέτος γίνεται δουλειά χωρίς όρεξη. Το είδαμε και κατά τις εργασίες προετοιμασίας του εδάφους, πολλοί έκαναν τσαπατσουλιά με λιγότερα περάσματα, γιατί δεν υπάρχει ρευστότητα. Ευτυχώς φέτος έκανε καλές βροχές την άνοιξη, με αποτέλεσμα να πετύχουμε και μια οιωνεί ψευδοσπορά, καθώς μεγάλωσαν γρήγορα τα ζιζάνια και τώρα με τη φρέζα έγινε και μηχανική ζιζανιοκτονία. Όχι ότι δεν θα χρειαστεί να γίνουν επεμβάσεις αργότερα, αλλά τουλάχιστον τα αραιώσαμε». Ο ίδιος μας ανέφερε πως σε ό,τι αφορά στις ποικιλίες που κυρίως θα σπαρθούν φέτος, την πρωτοκαθεδρία φαίνεται ότι θα έχουν η Elite και η Diva, που είχαν καλά αποτελέσματα σε μεγάλη κλίμακα στο χωράφι και έπονται, με λιγότερα στρέμματα, το Ronaldo, κάποια μακρύσπερμα και τέλος η Καρολίνα. Η τελευταία δεν εμφάνισε σοβαρή ζήτηση φέτος, γεγονός που αποδίδεται στην πρακτική επιτήδειων να την αντικαθιστούν στο σακουλάκι με φθηνότερα μεσόσπερμα ρύζια, τα οποία δεν μπορεί να καταλάβει ο καταναλωτής και πωλούνται ως Καρολίνα.
Ο παραγωγός Αντώνης Γιάννος, από το Άδενδρο Θεσσαλονίκης, ο οποίος διατηρεί μια εκμετάλλευση περίπου 1.000 στρεμμάτων με ρύζι (και άλλων περίπου 1.100 με βαμβάκι) μαζί με τον πρώτο εξάδελφό του και δεν είναι ενταγμένος σε κάποιο συλλογικό σχήμα, αποφάσισε παρά τις δυσκολίες της χρονιάς, να διαφοροποιηθεί σε επίπεδο ποικιλιών και να αγοράσει πιστοποιημένο σπόρο απευθείας από την Ιταλία, ενώ έχει εντάξει στην καλλιέργεια και τη γεωργία ακριβείας για να μειώσει όσο μπορεί τα κόστη παραγωγής.
«Κάνουμε συμβολαιακή με έναν μεγάλο ορυζόμυλο της περιοχής και μας παρότρυνε να πάμε σε νέες ποικιλίες, πιο premium, όπως η Cammeo και η Kinder, μήπως και έχουν καλύτερη τύχη στην αγορά. Στην Ιταλία η τιμή τους ήταν στα 38 λεπτά το κιλό, ενώ εμείς εδώ, με τις ποικιλίες που έχουμε όλα αυτά τα χρόνια πουλάμε στα 24 και 25 λεπτά το κιλό. Είναι μεγάλη η διαφορά», τονίζει ο κ. Γιάννος, ο οποίος παραδέχεται πάντως πως «εκτός από τον ακριβό σπόρο, που φτάνει στα 3 ευρώ το κιλό με το ΦΠΑ, είναι νέες ποικιλίες που πρέπει να τις μάθουμε στην καλλιέργεια και λένε επίσης πως το ταβάνι τους, σε επίπεδο αποδόσεων, είναι στα 800-900 κιλά ανά στρέμμα, έναντι 1.000-1.100 κιλών το στρέμμα, που πιάνουμε με τις υφιστάμενες ποικιλίες. Αν εξασφαλίσουμε τιμή στα 38 λεπτά το κιλό όμως θα είναι καλά».
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, πολλοί ορυζοκαλλιεργητές πάντως, έχουν περιορίσει τις εκτάσεις που θα καλλιεργήσουν. Όπως συμφωνούν όλοι οι συνομιλητές μας, οι εκτιμήσεις συγκλίνουν στο συμπέρασμα πως για φέτος αναμένεται μια μείωση της καλλιέργειας κατά 30%-35%, έναντι των 308.000 στρεμμάτων του 2025, που αποτέλεσαν ρεκόρ. Ένα μέρος των εκτάσεων το «έκλεψε» το βαμβάκι, που έχει καλύτερη τιμή και τη σιγουριά της γενναίας συνδεδεμένης ενίσχυσης και ένα άλλο πήγε στο καλαμπόκι, το οποίο, επίσης, έχει μια σταθερότητα στην τιμή, ενώ στο «κάδρο» μπαίνουν πλέον και χωράφια που θα μείνουν ακαλλιέργητα, αλλά και παραγωγοί που άλλαξαν επαγγελματικό προσανατολισμό.
«Η απογοήτευση είναι διάχυτη και επιτείνεται με κινήσεις όπως αυτή που έγινε πρόσφατα στις Βρυξέλλες, όταν καταψηφίστηκε πρόταση της Ιταλίας να επιστρέψουν στα προηγούμενα ποσοστά τα όρια εισαγωγών ρυζιού από τις τρίτες ασιατικές χώρες. Αυτό σημαίνει ότι για τα επόμενα χρόνια οι αθρόες εισαγωγές στις οποίες οφείλεται η δυστοκία διάθεσης του ευρωπαϊκού ρυζιού με αξιοπρεπείς τιμές, θα συνεχιστούν», τονίζει ο Παναγιώτης Γκούτας και σπεύδει να προσθέσει πως «παρότι έχουμε πουλήσει το 80% της περσινής παραγωγής μας, με τιμές πολύ χαμηλές είναι η αλήθεια, οι Μύλοι δεν έρχονται να το πάρουν, διότι δεν έχουν παραγγελίες. Αντιμετωπίζουν και εκείνοι το ίδιο πρόβλημα».
Συνολικά μέχρι στιγμής από την περσινή παραγωγή της πεδιάδας της Δυτικής Θεσσαλονίκης έχει «φύγει» περίπου το 70% σε τιμές κάτω του κόστους παραγωγής και το στοίχημα είναι στους επόμενους μήνες να εκποιηθούν όλα τα αποθέματα που βρίσκονται σήμερα στα σιλό, ώστε να μην υπονομευθεί, εμπορικά και η νέα παραγωγή του 2026.
Λεωνίδας Λιάμης
Πηγή: www.agronews.gr
