Ο Ελληνας αγρότης της αυριανής εποχής
Του Μαργαρίτη Σχοινά
Η ελληνική γεωργία βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη καμπή. Οι προκλήσεις είναι σύνθετες. Η κλιματική κρίση και η λειψυδρία, το αυξημένο κόστος παραγωγής, οι γεωπολιτικές αναταράξεις, η ανάγκη ανανέωσης του ανθρώπινου δυναμικού της υπαίθρου και η διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας, σε συνδυασμό με διαχρονικά εγγενή προβλήματα, όπως ο μικρός κλήρος, συνθέτουν την γκάμα των μεγάλων προβλημάτων της σύγχρονης αγροτικής παραγωγής.
Την ίδια στιγμή, όμως, διαμορφώνεται μια σημαντική ευκαιρία για να αλλάξει το παραγωγικό μοντέλο και να αποκτήσει ο Ελληνας αγρότης ισχυρότερη θέση στην αλυσίδα αξίας.
Ο αγρότης της αυριανής εποχής δεν μπορεί να είναι απλώς ο αποδέκτης μιας επιδότησης. Χρειάζεται να είναι παραγωγός με πρόσβαση στη γνώση, στην τεχνολογία, στη χρηματοδότηση και στις αγορές. Χρειάζεται ένα σταθερό περιβάλλον, μέσα στο οποίο θα μπορεί να σχεδιάζει, να επενδύει και να δημιουργεί εισόδημα με ορίζοντα πολλών ετών.
Η ευκαιρία της νέας ΚΑΠ
Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) για την περίοδο 2028-2034 αποτελεί μια ευκαιρία να επαναπροσδιοριστεί ο ρόλος της ελληνικής παραγωγής. Οι διαθέσιμοι πόροι δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται μόνο ως οικονομικές ενισχύσεις. Το ζητούμενο είναι να μετατρέπονται σε παραγωγικές επενδύσεις: σε υποδομές, στην εξοικονόμηση και ορθολογική διαχείριση του νερού, σε σύγχρονες τεχνολογίες, στην εκπαίδευση και στη μεταφορά της γνώσης, στη μεταποίηση και στις εξαγωγές.
Μείωση κόστους, αύξηση παραγωγικότητας
Η γεωργία ακριβείας, τα ψηφιακά εργαλεία, η καλύτερη διαχείριση των εισροών και η εξοικονόμηση ενέργειας μπορούν να μειώσουν το κόστος και να αυξήσουν την παραγωγικότητα. Τα νέα Σχέδια Βελτίωσης, ύψους 263,5 εκατ. ευρώ, και τα χρηματοδοτικά εργαλεία της αγροτικής επιχειρηματικότητας που δύνανται να κινητοποιήσουν πόρους 365 εκατ. ευρώ μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά με τις δυνατότητες της ΚΑΠ, ώστε ένα βιώσιμο επενδυτικό σχέδιο να μην ακυρώνεται επειδή ο παραγωγός δεν διαθέτει επαρκή ρευστότητα ή ίδια συμμετοχή.
Νέοι και πρωτογενής τομέας
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόσβαση των νέων ανθρώπων στον πρωτογενή τομέα. Η ανανέωση της ελληνικής υπαίθρου δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο σε μια αρχική οικονομική ενίσχυση. Ο νέος αγρότης χρειάζεται γη, κεφάλαιο, εξοπλισμό, τεχνογνωσία, συμβουλευτική υποστήριξη και, κυρίως, μια πραγματική προοπτική εισοδήματος. Η δυνατότητα χρηματοδότησης της αγοράς γεωργικής γης και ο συνδυασμός δανειακής και μη επιστρεπτέας στήριξης αποτελούν εργαλεία που μπορούν να διευκολύνουν την πολιτική για προσέλκυση νέων στον πρωτογενή τομέα. Πρέπει με τις πολιτικές που αναπτύσσουμε ο νέος να νιώσει σιγουριά, ότι μέσα από τον πρωτογενή τομέα μπορεί να αναπτύξει δραστηριότητες που του διασφαλίζουν μια αξιοπρεπή διαβίωση και του δίνουν ευκαιρίες για επιχειρηματική εξέλιξη. Σε αυτή τη λογική κινείται η απόφαση του πρωθυπουργού να αυξηθεί το αφορολόγητο στα αγροτικά εισοδήματα στα 20.000 ευρώ.
Συλλογική οργάνωση
Παράλληλα, η μικρή και κατακερματισμένη παραγωγή χρειάζεται ισχυρότερη συλλογική οργάνωση. Οι ομάδες παραγωγών και τα σύγχρονα συνεργατικά σχήματα μπορούν να ενισχύσουν τη διαπραγματευτική δύναμη των παραγωγών, να διευκολύνουν τις επενδύσεις στην τυποποίηση και να ανοίξουν δρόμους προς νέες αγορές. Για τον λόγο αυτό, άλλωστε, έχουμε μειώσει τη φορολόγηση των κερδών στα συνεργατικά σχήματα κατά 50%.
Πλεονέκτημα η ποιότητα
Κρίσιμο συγκριτικό πλεονέκτημα της Ελλάδας παραμένει η ποιότητα. Τα ελληνικά προϊόντα διαθέτουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, γεωγραφική ταυτότητα και υψηλή διατροφική αξία. Τα προϊόντα ΠΟΠ και ΠΓΕ αποτελούν σημαντική παρακαταθήκη. Η πρόκληση είναι η ποιότητα αυτή να μετατρέπεται σε προστιθέμενη αξία για τον ίδιο τον παραγωγό μέσα από την πιστοποίηση, την τυποποίηση, την προβολή, τη μεταποίηση και τις εξαγωγές.
Αξιοπιστία και διαφάνεια
Ομως καμία αναπτυξιακή προσπάθεια δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς αξιοπιστία και διαφάνεια. Ενα σύγχρονο σύστημα ενισχύσεων, με ψηφιακά εργαλεία, διασταυρώσεις δεδομένων και αποτελεσματικούς ελέγχους, αποτελεί προϋπόθεση ώστε οι πόροι να κατευθύνονται στους πραγματικούς παραγωγούς και να ενισχύεται η εμπιστοσύνη. Ο Ελληνας αγρότης της αυριανής εποχής, επομένως, είναι ένας αγρότης πιο σύγχρονος, πιο καταρτισμένος και περισσότερο συνδεδεμένος με την αγορά. Είναι παραγωγός που αξιοποιεί τα δεδομένα και την τεχνολογία, συνεργάζεται, επενδύει στην ποιότητα και αναζητεί προστιθέμενη αξία πέρα από το χωράφι.
Από τη διαχείριση στην προοπτική
Αυτό είναι και το μεγάλο ζητούμενο για την επόμενη δεκαετία: η μετάβαση από τη διαχείριση των προβλημάτων στη δημιουργία προοπτικής. Η ελληνική γεωργία δεν χρειάζεται μόνο περισσότερους πόρους. Χρειάζεται καλύτερη αξιοποίησή τους, περισσότερες επενδύσεις, παραγωγικότητα, επιχειρηματικότητα και ένα σταθερό σχέδιο με ορίζοντα πέρα από τον πολιτικό κύκλο.
Σύγχρονη δραστηριότητα
Το μέλλον της ελληνικής υπαίθρου θα κριθεί τελικά από το αν ο νέος αγρότης θα μπορεί να βλέπει στη γη του όχι μόνο μια παράδοση που πρέπει να διατηρηθεί, αλλά και μια σύγχρονη παραγωγική δραστηριότητα με επιχειρηματική προοπτική. Από το αν η Ελλάδα θα μπορέσει να μετατρέψει τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα σε πραγματική αξία και να δημιουργήσει τις συνθήκες ώστε η νέα γενιά να παραμείνει, να επενδύσει και να δημιουργήσει στην ύπαιθρο.
Βελτιώσεις στο myAGRO για να καταβληθούν προκαταβολές στις 30 Οκτωβρίου
Mε στόχο να καταβληθεί η προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης στις 30 Οκτωβρίου σε όσο το δυνατόν περισσότερους αγρότες ΑΑΔΕ, ΕΘΕΑΣ και ΓΕΩΤΕΕ συμφώνησαν σε τεχνικές βελτιώσεις στην πλατφόρμα myΑGRO ώστε να ξεμπλοκάρει η διαδικασία της υποβολής των Ενιαίων Αιτήσεων Ενίσχυσης (ΕΑΕ). Στη συνάντηση των τριών φορέων αποφασίστηκαν, επίσης, η διαρκής επικαιροποίηση και βελτίωση της πλατφόρμας ώστε να καταγράφονται και να αντιμετωπίζονται συστηματικά τα ζητήματα που εντοπίζονται από τους παραγωγούς, τα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων και τους επαγγελματίες που υποβάλλουν αιτήσεις για λογαριασμό των παραγωγών. Το σύνολο των βασικών θεμάτων επιλύεται με παράλληλη απλούστευση των διαδικασιών και μείωση των απαιτούμενων δικαιολογητικών.
Η φετινή διαδικασία υποβολής των αιτήσεων αποτελεί το πρώτο και σημαντικό βήμα για την ανάδειξη των πραγματικών διαστάσεων μιας σειράς ζητημάτων που συνδέονται με την ιδιοκτησιακή και γεωχωρική αποτύπωση των αγροτεμαχίων και τη δρομολόγηση της επίλυσής τους, κατεύθυνση στην οποία το ΥΠΑΑΤ και η ΑΑΔΕ παραμένουν προσηλωμένοι.
Ποια πεδία αφορούν
Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, οι βελτιώσεις αφορούν τα εξής πεδία της πλατφόρμας myAGRO:
ΚΑΕΚ: Το ελάχιστο ποσοστό γεωχωρικής επικάλυψης των ψηφιοποιούμενων αγροτεμαχίων σε σχέση με τον ή τους δηλούμενους ΚΑΕΚ ορίζεται σε 55%. Στο ποσοστό αυτό περιλαμβάνονται οι ΚΑΕΚ των οποίων οι δηλούμενοι ιδιοκτήτες στην πλατφόρμα myAGRO επαληθεύονται από το Κτηματολόγιο. Περιλαμβάνονται, επίσης, και οι ΚΑΕΚ που δεν επαληθεύονται για αποδεκτό λόγο, όπως, π.χ., διότι δεν έχει ολοκληρωθεί η μεταγραφή του αγροτεμαχίου στο Κτηματολόγιο κατόπιν αγοραπωλησίας, δωρεάς ή κληρονομιάς ή διότι πρόκειται για ΚΑΕΚ «αγνώστου ιδιοκτήτη».
Εξουσιοδοτήσεις: Η πρόσβαση των εξουσιοδοτημένων χρηστών στις αιτήσεις πραγματοποιείται πλέον απρόσκοπτα.
Συνεργασία ΚΥΔ με λογιστές: Επιλύθηκαν τα λειτουργικά ζητήματα που αφορούσαν τη χρήση του συστήματος από τα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων και τους λογιστές.
Υποχρεωτικότητα δικαιολογητικών: Καταργήθηκε ο έλεγχος υποχρεωτικότητας για σειρά δικαιολογητικών, τα οποία δεν απαιτείται πλέον να προσκομίζονται κατά την υποβολή.
ΕΛΓΑ: Καταργήθηκε η υποχρέωση εκτύπωσης, υπογραφής και θεώρησης του εντύπου ΕΛΓΑ. Η σχετική επιλογή πραγματοποιείται πλέον εντός της αίτησης. Ταυτόχρονα, είναι στο τελικό στάδιο υλοποίησης η παραγωγή ψηφιακού αρχείου που θα περιέχει τον κωδικό πληρωμής (RF) για τους παραγωγούς που επιλέγουν να καταβάλουν την εισφορά ΕΛΓΑ απευθείας μέσω λογαριασμού και όχι μέσω παρακράτησης από την καταβαλλόμενη ενίσχυση.
Εντυπο Τελών Βόσκησης: Αντικαταστάθηκε από αντίστοιχη επιλογή εντός της εφαρμογής, χωρίς να απαιτούνται η εκτύπωση και η υπογραφή του.
Ψηφιακό αρχείο ΕΑΕ: Απλοποιήθηκε η παραγωγή του ψηφιακού αρχείου της υποβληθείσας αίτησης, με αποτέλεσμα μια σαφέστερη και ευκολότερα διαχειρίσιμη μορφή για τον παραγωγό.
Τιμολόγια: Προστέθηκε η δυνατότητα καταχώρισης τιμολογίου που έχει εκδοθεί σε πρόσωπο διαφορετικό από τον αιτούντα.
Χάρτες: Εντοπίστηκε και αποκαταστάθηκε, μέσω αναβάθμισης και περαιτέρω παραμετροποίησης του συστήματος, η καθυστέρηση που παρουσιαζόταν κατά τη φόρτωση του ψηφιακού χάρτη. Επίσης, έγινε μια σειρά βελτιώσεων στα εργαλεία χαρτογράφησης: προσθήκη του ΚΑΕΚ στη φόρμα αναζήτησης, δυνατότητα αντιγραφής και επικόλλησης πολυγώνου ΚΑΕΚ, διόρθωση του ελέγχου επικαλύψεων για αγροτεμάχια του ίδιου παραγωγού, δυνατότητα ενεργοποίησης ή απενεργοποίησης του snapping, προσθήκη κορυφών σε πολύγωνα ψηφιοποίησης, αναζήτηση στον χάρτη με βάση το εποικιστικό αρχείο και αντιγραφή γεωμετρίας από το αντίστοιχο επίπεδο.
ΑΤΑΚ: Αποκαταστάθηκε το ζήτημα που εντοπιζόταν στον έλεγχο ψηφιοποίησης σε συνδυασμό με τον ΑΤΑΚ. Παράλληλα, προστέθηκε η δυνατότητα καταχώρισης των τετραγωνικών μέτρων που αφορούν χέρσες, βοσκοτοπικές και δασικές εκτάσεις του εντύπου Ε9.
Μισθωτήρια: Τροποποιήθηκε ο τρόπος καταχώρισης των μισθωτηρίων, ώστε η διαδικασία να ανταποκρίνεται με μεγαλύτερη ακρίβεια στα στοιχεία των ακινήτων και των ιδιοκτητών.
Καρτελάκια σπόρων: Η καταχώριση των στοιχείων από τα καρτελάκια σπόρων πραγματοποιείται πλέον μαζικά μέσω φόρτωσης αρχείου Excel.
Οικολογικά σχήματα: Αντιμετωπίστηκαν επιμέρους ζητήματα που αφορούσαν τη δήλωση των οικολογικών σχημάτων, μεταξύ άλλων ως προς τις καλλιέργειες και την παραμετροποίηση.
Μετακινούμενοι στάβλοι: Αποκαταστάθηκε η εμφάνιση των μετακινούμενων στάβλων από την περσινή αίτηση, ώστε τα στοιχεία να μεταφέρονται κανονικά στη νέα δήλωση.
Κάρτα Αγρότη: Σε συνεργασία με τις τράπεζες, η ΑΑΔΕ έχει διαθέσει την αναγκαία ασφαλή διαλειτουργικότητα για την Κάρτα Αγρότη.
Οι μεταβιβάσεις δικαιωμάτων
Επιπρόσθετα, μετατίθεται για τις 30 Σεπτεμβρίου 2026 η προθεσμία υποβολής των μεταβιβάσεων της Βασικής Εισοδηματικής Στήριξης. Η μετάθεση αυτή αφορά μεταβιβάσεις εν ζωή έως 30.9.2026, καθώς και μεταβιβάσεις λόγω κληρονομιάς (αιτήσεις «Φ5 Μεταβίβαση δικαιωμάτων λόγω κληρονομιάς» και «Φ11 Ταυτόχρονη μεταβίβαση κληρονομιάς») για θανάτους έως 15.9.2026.
Πηγή: www.ellinasagrotis.gr
